Mình và niềm yêu tới nghệ thuật của nhân loại - Chương: Sách
Sẽ không hề nói quá khi tuyên bố rằng “mình sống để có thể thưởng thức những kiệt tác nghệ thuật do bàn tay và khối óc của những con người khác tạo ra”. Mình có một niềm yêu mãnh liệt tới những con chữ, bức tranh, bộ phim, bản nhạc và rất nhiều những sản phẩm “nghệ thuật” khác.
Từ đây, mình xin phép trích một đoạn hội thoại từ hai nhân vật trong một tác phẩm yêu thích của mình (Chi: Về sự vận động của địa cầu):
“Em này, biết đọc chữ là cảm giác như thế nào vậy?”
“Chữ viết, hệt như một phép màu vậy. Nếu sử dụng chữ viết, ta có thể vượt qua cả không gian và thời gian. Có thể rơi nước mắt vì một thông tin cách đây 200 năm, hay cười vì một thông tin cách đây hơn ngàn năm. Dù thế nào đi nữa, cuộc đời chúng ta chỉ gói gọn trong chữ “thời đại này”. […] Những suy nghĩ được ghi lại bằng con chữ sẽ lại ở thế giới này, và có thể trong tương lai, nó sẽ làm lay động một ai đó.”
Chữ viết, một nghệ thuật sơ khai nhất của loài người, chính là khởi điểm của toàn bộ sự phát triển của nhân loại nói chung, cũng như nghệ thuật nói riêng. Và sách, một kiệt tác của loài người, là thứ đã sử dụng “chữ viết” để lưu thông rất nhiều “tri thức”
Sách chính là sự đánh dấu cột mốc phát triển của cả nhân loại, từ những tác phẩm sử thi như Iliad, Odyssey hay những kiệt tác về triết luận như Đạo đức kinh.
“Nghệ thuật không phải để phiên dịch, mà là để hiểu”
Mình chẳng thể ngấm nổi một chữ trong Truyện Kiều và chẳng thể hiểu nổi cái kết, mình chẳng đọc nổi mấy tác phẩm trung đại, có gì hay trong thơ của Hồ Xuân Hương, Chinh Phụ ngâm khúc có gì?
Mình không thể hiểu nổi Romeo & Juliet và các tác phẩm của Shakespeare có gì hay, chẳng thể cười nổi khi đọc các “màn kịch hài hước” của Wilde Oscar, không cảm thấy được ý nghĩa gì sau khi đọc “Ông lão và biển cả”, “Không gia đình” cũng như “Nghìn lẻ một đêm” (Tất nhiên, nó vẫn là “good read” trong lòng mình, nhưng mình chưa hiểu được cái lý do mà nó được coi là một kiệt tác của cả một nhân loại). Dẫu biết, khi nói về lựa chọn sách, Thu Giang đã từng nói rằng “…nhưng một nhân loại thì không thể lầm”, nhưng có lẽ, mình nên hướng đến “nghệ thuật kiệt tác trong lòng mình” thì hơn.
Từ đây, mình đã bắt đầu bớt “kỳ vọng” nhiều hơn vào các tác phẩm, và mình đã học được cách đắm chìm vào nó. Khi đọc tác phẩm của Vũ Trọng Phụng thì hãy nhớ đây là văn học châm biếm, mình đã muốn nói như này cho cái bản thân khi xưa đã đọc “Số Đỏ” và “Làm Đĩ”, mình đã vứt quyển sách đấy đi không thương tiếc, để rồi từ thay đổi góc nhìn, cái cảm xúc đặc biệt dành cho các tác phẩm của bác Phụng lại quay về thông qua việc đọc “Vỡ Đê” và “Giông Tố”.
“Phải dành cho cuốn sách đó thiện cảm”, bác Thu Giang nói vậy